Askerî personelin atama, disiplin, sözleşme feshi ve görevden ayırma işlemlerinde aynı personel rejimi uygulanmaz. Subay, astsubay, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve er ile öğrenci statüsünün ayrı belirlenmesi gerekir.

İşlemin askerî hizmete ilişkin olması, yetkili mahkeme ve usul bakımından özel kuralları gündeme getirir. Eski Askerî Yüksek İdare Mahkemesi sistemine göre yazılmış bilgiler güncel dava yolu gibi kullanılmamalıdır.

Hukuki dayanak

İşleme göre 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu, 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu ve 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu incelenir. Yargılama bakımından 2577 sayılı Kanun, özellikle 20/C maddesi önem taşır.

İşlem türüne göre kontrol

  • Atama ve nakil: Hizmet ihtiyacı, kadro, nitelik ve ilgili atama düzenlemesindeki mazeretler.
  • Disiplin: Yetki, savunma, fiilin nitelendirilmesi, ceza ve yargı yolunun kapsamı.
  • Sözleşmenin feshi veya yenilenmemesi: Statüye özgü kanuni sebep, değerlendirme belgeleri ve tebliğ.
  • Ayırma: Kurul kararı, dayanak cezalar veya puanlar, ölçülülük ve uygulanacak özel hükümler.

Her disiplin cezasına aynı yolla dava açılabilir mi?

6413 sayılı Kanun’un 43. maddesi personel ve ceza türüne göre ayrım yapar. Bağımsız disiplin cezasına karşı dava ile disiplin ceza sayısı veya puanına bağlı ilişik kesme işleminde dayanak cezaların hukuka uygunluğunun denetlenmesi aynı değildir. Aşağıdaki Danıştay kararı ikinci ayrımın önemini gösterir. Başvuru öncesinde maddenin somut statü ve işleme uygulanması kontrol edilmelidir.

Dava süresi

İptal davasında özel düzenleme yoksa genel süre 60 gündür. Disiplin cezalarında kesinleşme ve tebliğ ile idari itiraz hükümleri ayrıca değerlendirilir. Görev şartları ve özel süre başlangıcı hükümleri incelenmeden genel memur itiraz süresi uygulanmamalıdır.

Yetkili mahkeme: 2026 iş bölümü

İYUK 20/C kapsamındaki askerî hizmet uyuşmazlıkları, ilgili bölge idare mahkemesinin bulunduğu yerdeki idare mahkemelerinde görülür. HSK Birinci Dairesinin 20.04.2026 tarihli 889 sayılı kararıyla belirlenen ihtisas mahkemeleri için yeni iş bölümü 01.06.2026 itibarıyla uygulanmaktadır. Karar, önceki derdest dosyaların devriyle yeni davaların dağıtımını aynı biçimde düzenlemez; dosyanın açılış tarihi dikkate alınmalıdır.

Yürütmenin durdurulması

Açık hukuka aykırılık ile telafisi güç veya imkânsız zarar birlikte ortaya konulmalıdır. 2026 tarihli İYUK 28 değişikliği kapsamında kalan güvenlik soruşturması ve belirli personel işlemlerinde, göreve iade sonucunu doğuracak kararların uygulanması için kesinleşme koşulu ayrıca değerlendirilir.

Doğrulanmış Danıştay kararı

Danıştay 12. Daire, E.2021/3520, K.2025/2685, 22.05.2025. Son bir yıldaki disiplin cezalarına dayanılarak sözleşmeli erin sözleşmesinin feshi incelenmiştir. Daire, feshe dayanak cezaların hukuka uygunluğunun da değerlendirilmesi gerektiğini belirterek ret kararını bozmuştur. Bu karar doğrudan göreve iade hükmü değildir; dayanak cezaların ayrı ayrı iptal edildiği anlamına da gelmez.

Danıştay resmî karar metni. Sonraki yargılama sonucu burada doğrulanmış değildir.

Sonuç ve kaynaklar

Personel statüsü, sözleşme, işlem onayı, tebliğ, disiplin kayıtları ve varsa kurul değerlendirmeleri birlikte incelenmelidir. Yetki ve dava yolu, başvurucunun yaşadığı şehirden hareketle belirlenemez.

2577 sayılı Kanun · HSK 20.04.2026 tarihli 889 sayılı karar · 2026 İYUK 28 değişikliği

İlgili hukuki bilgiler

İlgili hukuki bilgiler

Son hukuki kontrol: 29 Eylül 2026. Bu içerik genel hukuki bilgilendirmedir. İşlemin tarihi, tebligat, personel statüsü ve özel mevzuat somut olayda ayrıca incelenmelidir; sonuç taahhüdü içermez.