Görevden uzaklaştırma, 657 sayılı Kanun kapsamında kamu hizmetinin gerektirdiği durumlarda alınabilen geçici bir tedbirdir. Memurluktan çıkarma cezasıyla aynı değildir; memuriyet bağı devam ederken görevin fiilen yürütülmesini sınırlar.

İşlemin dayanağı, yetkili makamı, devam süresi ve personelin statüsü birlikte incelenmelidir. 657 sayılı Kanun’a ilişkin aşağıdaki açıklamalar, özel kanuna tabi her personel grubuna aynen uygulanamaz.

Hukuki dayanak ve şartlar

Temel düzenleme 657 sayılı Kanun’un 137–145. maddeleridir. İptal davası ve yürütmenin durdurulması bakımından 2577 sayılı Kanun uygulanır.

  • Görev başında kalmanın kamu hizmeti açısından neden sakıncalı olduğu somutlaştırılmalıdır.
  • Karar 138. maddede sayılan yetkili makamlarca alınmalıdır.
  • 139. madde uyarınca uzaklaştırmayı izleyen on iş günü içinde soruşturmaya başlanmalıdır.
  • Tedbirin sürdürülmesi, soruşturmanın aşaması ve gereklilikle bağlantılı değerlendirilmelidir.

Görevden uzaklaştırma ne kadar sürer?

657 sayılı Kanun’un 145. maddesine göre disiplin kovuşturması nedeniyle uygulanan uzaklaştırma en çok üç ay devam edebilir; bu sürede karar verilmezse memur göreve başlatılır. Ceza kovuşturması nedeniyle uzaklaştırmada ise yetkili amir durumu iki ayda bir inceleyerek göreve dönüş konusunda karar verir ve ilgiliye yazılı bildirir. İki aylık inceleme aralığı, tedbirin her durumda iki ay sonunda kendiliğinden sona erdiği anlamına gelmez.

Maaş ve sosyal haklar

141. madde kapsamında aylığın üçte ikisi ödenir ve Kanun’un öngördüğü sosyal hak ve yardımlar sürer. Kesilen üçte birlik bölümün ödenmesi ile hizmet süresinin değerlendirilmesi, 143. maddede belirtilen durumların gerçekleşmesine bağlıdır. Her ek ödemenin aynı şekilde devam ettiği varsayılmamalıdır.

İptal davası ve süre

Özel hüküm yoksa yazılı bildirimi izleyen günden itibaren 60 günlük genel dava süresi uygulanır. Tedbirin kaldırılması başvurusu, ilk işleme karşı geçmiş dava süresini her durumda yeniden başlatmaz. İlk karar, devam kararı ve kaldırma talebinin reddi ayrı ayrı incelenmelidir.

Görevli ve yetkili mahkeme

Kural olarak idare mahkemesi görevlidir. İYUK 33’teki kamu görevlilerine ilişkin özel yetki kuralları uygulanır. Kurum, statü, görev yeri ve dava konusu işlemin niteliği belirlenmeden mahkeme seçilmemelidir.

Yürütmenin durdurulması istenebilir mi?

Açık hukuka aykırılık ile telafisi güç veya imkânsız zarar birlikte gösterilerek talep edilebilir. Sürenin aşılması, gerekçenin somutluğu, güncel değerlendirme yapılıp yapılmadığı ve mali/mesleki etkiler dosya üzerinden açıklanmalıdır. Dava açılması tedbiri kendiliğinden kaldırmaz.

İçtihat notu

Bu rehberde görevden uzaklaştırmaya doğrudan ilişkin yeni bir Danıştay kararının tam künyesi resmî metinden doğrulanamadığı için karar numarası verilmemiştir. Genel personel uyuşmazlıklarına ilişkin doğrulanmış kararlar kamu personeli rehberinde ayrıca yer alır; bu kararlar uzaklaştırmanın sonucunu tek başına belirlemez.

Sonuç

Uzaklaştırma kararı, tebliği, soruşturma başlangıcı, periyodik değerlendirme kararları ve bordrolar birlikte kontrol edilmelidir. Tedbir ile disiplin cezası ayrı işlemler olduğundan başvuru ve dava süreleri de ayrı hesaplanabilir.

Kaynaklar

657 sayılı Kanun, 137–145. maddeler · 2577 sayılı Kanun

İlgili hukuki bilgiler

İlgili hukuki bilgiler

Son hukuki kontrol: 29 Eylül 2026. Bu içerik genel hukuki bilgilendirmedir. İşlemin tarihi, tebligat, personel statüsü ve özel mevzuat somut olayda ayrıca incelenmelidir; sonuç taahhüdü içermez.